Sylabus przedmiotu fakultatywnego

Przedmiot: Dymek z papierosa. Dzieje europejskiego i polskiego kabaretu

Osoba prowadząca: dr Lidia Ignaczak

Dla kierunku: kierunki IKW wg siatek

Poziom studiów: I st.

Punktacja: 4 ECTS

 

Skrócony opis:

Konwersatorium dotyczyć będzie niedramatycznej formy parateatralnej jaką jest kabaret w jej historycznym rozwoju, z uwzględnieniem specyfiki miejsca (od kawiarnianej przestrzeni do występów estradowych), typu komunikacji (adresat: od elitarności do powszechności), repertuaru i umiejętności jego zaprezentowania.

Treści kształcenia:

  1. Kabarety paryskie lat 80. XIX wieku – pytania o początki europejskiego kabaretu artystycznego; różnica między: kabaretem, café – concert, café-chantant i rewią czy music-hallem.
  2. Kabarety Berlina, Monachium i Wiednia w latach 20./ 30 XX wieku – twórcy, wykonawcy, konwencje sceniczne.
  3. Pierwsze próby założenia polskich kabaretów – Zielony Balonik (gatunek szopki).
  4. Spadkobiercy literacko-artystycznych aspiracji Zielonego Balonika (Figliki, Momus, 7Kotów, Kabaret Szpak, Kabaret Dudek, Piwnica pod Baranami, Kabaret Starszych Panów).
  5. Kabarety / rewie międzywojennej Warszawy – m. in. Czarny Kot, Perskie Oko, Morskie Oko, Qui Pro Quo, Banda.
  6. Wojenne i powojenne perypetie sztuki kabaretowej – kierunki rozwoju współczesnego kabaretu (geografia współczesnego życia kabaretowego ‒ ośrodki życia kabaretowego w Polsce, festiwale i przeglądy kabaretowe).
  7. Formy sztuki kabaretowej – od słowa do pantomimy; kabaret kawiarniany, estradowy, telewizyjny i radiowy – różne typy składanki kabaretowej (skecz muzyczny, pantomimiczny, taneczny, monolog / stand up, jednoaktówka, wiersz okolicznościowy; théâtre d’ombres, quodlibet, blackout, kuplet, filmowa etiuda, improwizacja); jakość komizmu kabaretowego (kalambur, pure nonsens, parodia, szmonces, satyra).
  8. Konwencje konferansjerki kabaretowej ‒ jej znaczenie w spajaniu programu kabaretowego (konferansjerzy).
  9. Muzyka w kabarecie ‒ piosenka kabaretowa – jej odmiany i wykonawcy.

 

Efekty uczenia:

Student zna i rozumie:

  1. podstawowe fakty, terminy i metodologię badań dotyczących historii kabaretu jako zjawiska kultury (K_W04);
  2. specyfikę historycznego rozwoju kabaretu oraz jego miejsce i rolę w kulturze współczesnej (K_W08);
  3. zasady i konsekwencje funkcjonowania kabaretu we współczesnych mediach K_W09;
  4. metody analizy i interpretacji różnych kabaretowych form podawczych K_W10.

Student potrafi:

  1. rozpoznać, przeanalizować, zinterpretować oraz krytycznie ocenić wybrane realizacje kabaretowe, osadzając je w historycznej tradycji K_U02, K_U10;
  2. dobrać metody i narzędzia badawcze pozwalające opisać performatykę kabaretową K_U03;
  3. opracować i przedstawić w formie ustnej lub pisemnej, przy wsparciu nowoczesnych technologii, efekty samodzielnych poszukiwań materiałowych pozwalających zaprezentować wybraną konwencję kabaretową K_U08;
  4. rozpoznać i omówić znaczenie społecznego oddziaływania sztuki kabaretowej

Student jest gotów

  1. do objaśniania zmienności form uczestnictwa w kulturze na podstawie ewolucji performatyki kabaretowej K_K03;
  2. do przyjmowania postaw krytycznych wobec wiedzy naukowej dotyczącej historycznych przemian konwencji kabaretowej K_K04;
  3. oceny własnych kompetencji oraz wiedzy na temat kabaretu K_K08.

 

Sposoby i kryteria oceniania:

Student oceniany jest na podstawie aktywnego udziału w dyskusji oraz na podstawie jednej prezentacji tematycznej realizowanej indywidualnie lub w grupach (kryteria oceniania prezentacji: oryginalność ujęcia, merytoryczna jakość, kształt językowy wypowiedzi).

 

Metody kształcenia:

Dyskusja w ramach konwersatorium – metoda problemowa, elementy metody podającej; praca indywidualna i w zespołach.

 

Literatura podstawowa:

  1. Lisa Appignanesi, Kabaret, przekł. Agnieszka Kreczmar, Warszawa 1990.
  2. Andrzej Domagalski, Leszek Kwiatkowski, Kabaret w Polsce, Kraków 2015.
  3. Michael Fleischer, Zarys teorii kabaretu, [w:] tenże: Konstrukcje rzeczywistości, Wrocław 2002.
  4. Dorota Fox, Kabaret i rewie międzywojennej Warszawy. Z prasowego archiwum Dwudziestolecia, Katowice 2007.
  5. Ryszard Marek Groński, Jak w przedwojennym kabarecie. Kabaret warszawski 1918 – 1939, Warszawa 1978.
  6. Ryszard Marek Groński, Taki był kabaret, Warszawa 1994.
  1. Ryszard Marek Groński, Od Siedmiu Kotów do Owcy. Kabaret 1946 – 1968, Warszawa 1971.
  2. Ryszard Marek Groński, Od Stańczyka do STS. Satyra polska lat 1944 – 1956, Warszawa 1974.
  3. Jaki jest kabaret, pod red. Doroty Fox i Jacka Mikołajczyka, Katowice 2012.
  1. Izolda Kiec, Historia polskiego kabaretu, Poznań 2014.
  2. Izolda Kiec, W kabarecie, Wrocław 2004.

 

Literatura uzupełniająca:

  1. Zbigniew Adrjański, Kalejdoskop estradowy 1944 – 1989, Warszawa 2002.
  1. Jean – Paul Crespelle, Montmartre w czasach Picassa, Mieczysław Bibrowski Warszawa 1987.
  2. Jean – Paul Crespelle, Montparnasse w latach 1905 – 1930, Eligia Bąkowska, Warszawa 1989.
  1. Roman Dziewoński, Kabaret u Starszych Panów. Wespół w zespół, w.b.d.
  2. Roman Dziewoński, Monika i Grzegorz Wasowscy, Ostatni naiwni kabaretu Starszych Panów, Warszawa 2005.
  1. Dymek z papierosa czyli wspomnienia o scenach, scenkach i nadscenkach, pod red. K. Rudzkiego, Warszawa 1959.
  2. Ryszard Marek Groński przedstawia – kabaret Hemara, Warszawa 1988
  3. Helena Karwacka, Warszawski Kabaret Artystyczno – Literacki Momus, Warszawa 1982.
  4. Izolda Kiec, Wyprzedaż teatru w ręce błazna i arlekina… czyli o kabarecie, Poznań 2001.
  1. Kazimierz Krukowski, Mała antologia kabaretu, Warszawa 1982.
  2. Dariusz Michalski, Piosenka przypomni ci… Historia polskiej muzyki rozrywkowej 1945 – 1958, Warszawa 2010
  3. Tomasz Mościcki, Kochana stara buda – Teatr Qui Pro Qui, Łomianki 2008.
  4. Ryszard Pracz, Teatr Satyryków STS (1954 – 1975), Warszawa 1994.
  1. Tomasz Weiss, Legenda i prawda Zielonego Balonika, Kraków 1987.

 

 

dr Lidia Ignaczak, Dymek z papierosa. Dzieje europejskiego i polskiego kabaretu