Sylabus przedmiotu modułowego (moduł Humanistyka cyfrowa) / fakultatywnego

Tytuł: Narzędzia cyfrowe w humanistyce

Osoba prowadząca: dr Łukasz Biskupski

Dla kierunku:  kulturoznawstwo III rok – zajęcia modulowe / pozostałe kierunki IKW (w tym kulturoznawstwo II rok) jako zajęcia fakultatywne

Poziom studiów: I stopień

Punktacja: 4 ECTS

Skrócony opis:

Kurs dla tych, którzy chcą wprowadzić swoją pracę umysłową w wymiar cyfrowy. Zajęcia pozwolą zdobyć umiejętności i kompetencje cyfrowe, które zwiększą zdolność przetwarzania informacji i efektywność pracy (tzw. produktywność). Podstawowym celem zajęć jest prezentacja narzędzi, które wspierają aktywność naukową w humanistyce, ale zdobytą wiedzę i umiejętności można również z powodzeniem wykorzystać w obszarach nienaukowej działalności zawodowej. Podczas kursu studenci i studentki zapoznają się z narzędziami cyfrowymi i technikami wspomagającymi poszukiwanie źródeł, ich opracowywanie, tworzenie prywatnego archiwum notatek i materiałów oraz zarządzanie bibliografią (szczegółowa charakterystyka wskazana została w części sylabusa pn. „Treści kształcenia”). Dzięki temu będzie można zapomnieć o stosie chaotycznych notatek i koszmarze sporządzania przypisów i bibliografii.

Do uczestnictwa w zajęciach nie jest wymagana specjalistyczna wiedza informatyczna. Prezentowane narzędzia nie powinny sprawić problemu nikomu, kto wykorzystuje komputer w codziennym życiu, aczkolwiek konieczna będzie chęć nauczenia się instalacji, konfiguracji i obsługi nowego oprogramowania.

Efekty kształcenia

Po ukończeniu kursu student:

K1A_U01 wyszukuje, analizuje, ocenia, selekcjonuje i użytkuje informacje naukowe z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych;

K1A_U03 samodzielnie zdobywa wiedzę i – pod kierunkiem opiekuna naukowego – rozwija umiejętności badawcze;

K1A_K04 jest gotowy do podejmowania zadań zawodowych; poszukując optymalnych rozwiązań, wykazuje aktywność i kreatywność, wykorzystując narzędzia cyfrowe.

 

Treści kształcenia:

  1. Menedżer bibliografii Zotero, przykładowe zagadnienia:
  • Instalacja programu, zakładanie konta, wgrywanie stylów, przestawianie stylu na polski, instalacja pluginu do przeglądarki internetowej;
  • Wybrane typy publikacji: książka, artykuł naukowy, artykuł z gazety, strona internetowa, obraz, film.
  • pobieranie materiałów bibliograficznych z zewnętrznych baz danych: Amazon, Google Books, Google Scholar, WorldCat,
  • Organizacja biblioteki Zotero, znaczniki;
  • Tworzenie kolektywnej biblioteki w chmurze;
  • Dodawanie załącznika z treścią publikacji, różne sposoby eksportowania cytowania, eksportowanie bibliografii;
  • Integracja z Word:
    • wstawianie i formatowanie przypisu;
    • generowanie bibliografii;
    • wybór stylu, zmiana stylu.
  1. Zarządzanie notatkami – Evernote, przykładowe zagadnienia:
    • Plugin do wyszukiwarki – wycinanie treści;
    • Funkcje Evernote w aplikacji mobilnej (m.in. skaner dokumentów);
    • Formatowanie notatki;
    • Używanie notesów i znaczników;
    • Linki wewnętrzne;
    • Wyszukiwanie w trybie pełnotekstowym;
    • Udostępnianie.
  2. Biblioteki cyfrowe
  • Idea Metadanych, standard metadanych Dublin Core;
  • Boolean search – podstawowe operatory logiczne;
  • Wyszukiwanie zaawansowane Google – wybrane aspekty;
  • Wyszukiwanie pełnotekstowe;
  • Obsługa formatu DJVU;
  • Wyszukiwanie treści w Federacji Bibliotek Cyfrowych;
  • Biblioteka Polona i inne polskie wybrane biblioteki cyfrowe.
  1. Wybrane bazy bibliograficzne i repozytoria:
  • Nukat – Katalog Zbiorów Polskich Bibliotek Naukowych,
  • Centralny Katalog Czasopism BN;
  • BazHum – baza pełnotekstowa;
  • BazHum – baza bibliograficzna;
  • Google Scholar;
  • Google Books;
  • edu, Research Gate;
  • bazy korporacyjne – JSTOR, Muse itd.;
  • pl.
  1. Inne
  • Alternatywne edytory tekstu:
    • Zettlr i Obsidian, język Markdown, podstawowe znaczniki;
    • Scrivener;
  • Skanowanie dokumentów z wykorzystaniem aplikacji mobilnej;
  • rozpoznawanie tekstu (OCR) online.

 

  1. Metoda Zettelkasten – zasady systemowego tworzenia notatek z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych.

Sposoby i kryteria oceniania:

Wykonanie ćwiczeń i zadań na platformie Moodle.

Aktywność i udział w dyskusji na zajęciach.

Informacje dodatkowe:

Kurs online. Zajęcia odbywają się z wykorzystaniem platformy zdalnego kształcenia Moodle oraz komunikatora MS Teams. Podczas dyskusji seminaryjnych student/tka ma obowiązek na prośbę prowadzącego udostępnić transmisję audio i wideo. Kurs zaprojektowany został z wykorzystaniem oprogramowania udostępnionego przez Uniwersytet Łódzki, a także oprogramowania darmowego lub w wersji próbnej. Referencyjnym systemem operacyjnym jest Windows, aczkolwiek dostępna dokumentacja deklaruje możliwość ich użycia również w innych systemach. Część narzędzi i wykorzystywanych materiałów jest w angielskiej wersji językowej.

 

Metody kształcenia:

Nauczanie zdalne z wykorzystaniem metody podającej, metody problemowej (zadanie otwarte, forum), metoda eksponującej, metody programowanej.

Literatura: Sönke Ahrens, How to Take Smart Notes: One Simple Technique to Boost Writing, Learning and Thinking – for Students, Academics and Nonfiction Book Writers, Sönke Ahrens, 2017.

Dr Łukasz Biskupski, Narzędzia cyfrowe w humanistyce