Sylabus zajęć fakultatywnych

Tytuł: Kultura austriacka wobec mitu pierwszej ofiary

Osoba prowadząca: mgr Olga Wesołowska

Dla kierunku:  kierunki IKW wg siatek

Poziom studiów: I stopień

Punktacja: 4 ECTS

Opis skrócony:

Wizerunek Austrii w świecie kreują twórcy, których w kraju oskarża się o to, że „kalają własne gniazdo”. Należą do nich m.in. Elfriede Jelinek czy Ulrich Seidl, a wcześniej Thomas Bernhard. Heiner Müller twierdził nawet, że „Austria nie istniałaby na Zachodzie, gdyby nie Thomas Bernhard”. Przedmiotem ich krytyki jest często austriacki „mit pierwszej ofiary”, który zdominował narrację historyczną dotyczącą wydarzeń II wojny światowej i udziału Austriaków w zbrodniach hitlerowskich. W ramach kursu studenci/studentki zapoznają się z problematyką polityki pamięci i polityki historycznej w Austrii. Na zajęciach analizowane będą zarówno dzieła, które ten mit podtrzymują, jak i te, którego go obnażają oraz dekonstruują.

Wymagania wstępne: brak

Efekty uczenia się:

01K-2A_W02 – po ukończeniu kursu student(-ka) posiada uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie wiedzę dotyczącą problematyki związanej z mitem pierwszej ofiary w Austrii, austriackimi rozliczeniami z przeszłością, polityką pamięci oraz tradycją twórców „kalających własne gniazdo”

01K-2A_W03 – zna i rozumie główne tendencje rozwojowe i konteksty problemowe zagadnień związanych z tematem zajęć

01K-1A_W9 – zna najważniejszych austriackich twórców, związanych z tematem zajęć, oraz ich dzieła

01K-2A_U01 – potrafi wykorzystać posiadaną i nabytą wiedzę w celu rozwiązania określonych zadań badawczych

01K-2A_U04 – potrafi krytycznie oceniać przydatność poznanych propozycji teoretyczno-metodologicznych w praktyce

01K_1A_U03 – potrafi krytycznie analizować i interpretować różne teksty kultury w celu określenia znaczeń tych tekstów, ich oddziaływania społecznego w przeszłości i dzisiaj oraz ich miejsca i funkcji w procesie historyczno-kulturowym

01K-1A_U02 – potrafi formułować i analizować problemy badawcze, a do ich rozwiązania dobiera odpowiednie metody i narzędzia

01K-2A_K01 – student(-ka) jest gotów(-a) do krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści;

01K-2A_K05 – student(-ka) jest gotów(-a) do myślenia i działania w sposób kreatywny

Treści kształcenia:

  1. Austriacka polityka pamięci
  2. Mit pierwszej ofiary
  3. Afera Waldheima
  4. Utrwalanie mitów w kinie – Heimatfilmy, Wiener Filme, Habsburgerfilme
  5. Tradycja „Nestbeschmutzerów”
  6. Akcjonizm wiedeński
  7. Konfrontacje z powojennym antysemityzmem
  8. Teatralne i literackie skandale (m.in. Thomas Bernhard, Elfriede Jelinek, Martin Pollack)
  9. Nowe kino austriackie i Nestbeschmutzerzy

 

Sposoby i kryteria oceniania:

obecność na zajęciach (max. 2 nieobecności, każda kolejna nieobecność do odrobienia)

aktywne uczestnictwo w zajęciach (dyskusja polegająca na omówieniu zadanych lektur, filmów)

pisemna praca zaliczeniowa (esej, 5-7 stron) lub dłuższa prezentacja w trakcie zajęć na temat ustalony z prowadzącą zajęć

Metody kształcenia: wykład konwersatoryjny, dyskusja seminaryjna, praca analityczna nad materiałami audiowizualnymi i tekstowymi

 

Podstawowa literatura:

Beckermman Ruth, Unzugehörig. Österreicher und Juden nach 1945, Wien 2005

Dassanowsky von Robert, Speck Oliver C. (red.), New austrian cinema, New York 2011

Franczak Karol, Kalający własne gniazdo. Artyści i obrachunek z przeszłością, Kraków 2013

Golik Małgorzata, Między przeczuciem a wstydem. Kultura austriacka wobec groźby i skutków narodowego socjalizmu, Kraków 2016

Muskała Monika, Między placem bohaterów a Rechnitz. Austriackie rozliczenia, wstęp J. Margański, Kraków 2016

Uhl Heidemarie, Das »erste Opfer«: der österreichische Opfermythos und seine Transformationen in der

Zweiten Republik [w:] „Österreichische Zeitschrift für Politikwissenschaft”, nr 30(1), 2001, s. 93-108

mgr Olga Wesołowska, Kultura austriacka wobec mitu pierwszej ofiary